01
I. István (Aziz Stephen) – (1000–1038)
Devletin kurucusu, Hristiyanlaştırıcı.
Macaristan’ın ilk kralı ve ulusun kurucusu kabul edilir. Pagan şef Géza’nın oğlu olarak doğdu. Asıl adı Vajk idi, vaftiz olduktan sonra István (Stephen) adını aldı.
1000’de Papa II. Silvester tarafından kutsanan bir taç ile taç giyerek Katolik Avrupa’nın meşru hükümdarı oldu.
Pagan boy beylerini bastırarak merkezi krallığı kurdu.
Kilise teşkilatını örgütledi, on piskoposluk ve pek çok manastır kurdu.
Feodal düzenin temellerini attı, köyler ve tarımsal düzen kuruldu.
Mirası: 1083’te Papa tarafından aziz ilan edildi. Bugün Macaristan’ın “Aziz Taçı” ve onun bayram günü (20 Ağustos) ulusal kimliğin simgesidir.
02
I. László (Aziz Ladislaus) – (1077–1095)
Adaletli ve kahraman kral, Hırvatistan’ı katan fetihçi.
I. Béla’nın oğlu. Ortaçağ Macar krallığının en büyük kahramanlarından. Hem askeri hem dini yönüyle öne çıkar.
İç karışıklıkları bastırarak krallığı güçlendirdi.
1091’de Hırvatistan’ı Macar topraklarına kattı. Bu, Macaristan’ın Balkanlar’daki etkisini artırdı.
Kanunlar çıkardı, özellikle mülkiyet, evlilik ve kilise düzenine ilişkin kurallar koydu.
Efsanevi kahramanlıklarıyla halk kültüründe “kurtarıcı kral” olarak idealize edildi.
Mirası: Ölümünden sonra aziz ilan edildi. Ortaçağ’da Macar kimliğinin kutsal bir figürü haline geldi.
03
II. András (1205–1235)
“Altın Ferman” ile anayasal gelenek başlatan kral.
Arpad hanedanından kral. İç politikada tartışmalı, ama anayasal gelişim açısından önemli bir isim.
1217’de V. Haçlı Seferi’ne katıldı, ama başarı elde edemedi.
“Altın Ferman”ı (Aranybulla, 1222) ilan etti. Bu belge:
Soylulara vergi muafiyeti ve yargısal güvence sağladı.
Kralın keyfi yönetimini sınırladı.
Asillerin kralı ihanet ederse ona karşı ayaklanma hakkı olduğunu kabul etti.
Kraliyet topraklarını aşırı derecede dağıtarak merkezi gücü zayıflattı.
Mirası: Altın Ferman, sonraki yüzyıllarda Macar anayasacılığının temel belgesi oldu.
04
I. Mátyás (Matthias Corvinus) – (1458–1490)
Rönesans hükümdarı, Avrupa gücü haline getiren stratejik lider.
Hunyadi ailesinden gelmiştir. Tahta seçilerek çıkan nadir hükümdarlardandır.
Avrupa’nın ilk sürekli profesyonel ordularından biri olan “Kara Ordu”yu kurdu. Bu sayede hem Osmanlılara karşı, hem de Avusturya ve Çek topraklarında başarılar kazandı.
1469’da Bohemya kralı oldu, 1485’te Viyana’yı aldı.
Vergi reformlarıyla devleti güçlendirdi.
Budin’de Corvina Kütüphanesi’ni kurdu, bu kütüphane Rönesans’ın önemli merkezlerinden biri oldu.
Adalet anlayışıyla halk arasında çok sevildi, efsanelerde “Adil Mátyás” olarak anıldı.
Mirası: Macar Rönesansı’nın en büyük simgesi, Avrupa çapında tanınan bir hükümdar.
05
I. Ferenc József (Franz Joseph) – (1848–1916)
19. yüzyılda modernleşme ve özerklik sürecini şekillendiren kral.
Avusturya İmparatoru, 1848 devrimleri sırasında tahta çıktı. 1867’den itibaren Avusturya-Macaristan İmparatorluğu’nun hükümdarı olarak aynı zamanda Macaristan kralıydı.
1848’deki Macar bağımsızlık ayaklanmasını Rusya’nın desteğiyle bastırdı.
1867’deki Avusturya-Macaristan Uzlaşması ile Macaristan’a geniş özerklik verdi; böylece imparatorluk “çifte monarşi” haline geldi.
Uzun hükümdarlığı boyunca imparatorluğu modernleştirdi ama milliyetçi hareketleri engelleyemedi.
I. Dünya Savaşı sırasında hâlâ tahtta bulunuyordu, imparatorluğun çöküşü ise ölümünden hemen sonra gerçekleşti.
Mirası: Macaristan’da hem birleştirici hem de tartışmalı bir figür. 19. yüzyılda modernleşmenin, aynı zamanda da bağımsızlık mücadelesinin simgesi oldu.
